أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
439
قانون ( فارسى )
مقعد در افزايش بود ، احتمال چند حالت را دارد : 1 - شايد سبب ورم سخت باشد . 2 - ممكن است سردى و سرما اثر بد گذاشته و دستبردار نيستند . در هر دو حالت علاج اين است : كمى پشم را در روغن گرم مانند : روغن گل ، روغن آس ، روغن بنفشه ، روغن بابونه و كمى شراب بيالاى . روغن را بر پيزى و زهار و بيضهها ريز و پشم آغشته به روغن و شراب را بر مقعد بگذار ! اگر درد آرام نيافت ، وسيلهء روغن كنجد ولرم بيمار را حقنه كن و مگذار تا چند ساعتى بيرون آيد كه حتما بيمار شفا مىيابد . اين علاج از ابتكار پيشينيان است و در اين اواخر برخى آن را به نام خود كردهاند . ما اين علاج را آزموديم و بسيار بهره داد . اگر سبب بيمارى زحير قرحه و خوره است ، حال بيمار را بررسى كن ! اگر شكم قبض دارد مگذار در يبوست بماند كارى كن كه شكمش نرم و مليّن باشد . دارويى را كه براى لينت مزاج به كار مىبرى ميانگين باشد و مدفوع را از شكم لغزش دهد ؛ نه اينكه سبب اسهال شود . خشكى مدفوع در چنين حالتى كه سبب زحير قرحه و خوره باشد بسيار بد است ، بيمار زحير در چنين حالتى نبايد غذاى ملس ، شور ، تندمزه و زياد ترشمزه بخورد ؛ كه اين نوع غذاها مدفوع را به حالتى درمىآورند كه آزاررسان ، گزنده و كمين گرفته باشد و بيرون نيايد . خلاصه بايد علاج خوره در رودهها و بركندنيها در روده را به كار اندازى و شيافهاى آنها را به كار برى ! اگر خواستى و مصلحت ديدى كه بيمار را پاكسازى كنى ، حقنهاى را به كار بر كه مايهء آن عسلاب و كمى نمك باشد كه با عسلاب مخلوط مىكنى . كارى كن كه مايهء حقنه در رودهها بالا نرود و به بالاتر از رودهها نرسد . يا به جاى حقنه از عسل و بورك شياف بساز و بيمار بردارد ؛ بعد از آن به علاج قرحه بپرداز ! اگر بيمارى زحير از اثر بواسير ، ناسور و ترك مقعد باشد ، به خواست خدا در آينده علاج آنها را ذكر مىكنيم . فصل شانزدهم شيافهاى علاج زحير شيافهايى كه بايد بيمار مبتلا به زحير بردارد بهترينشان شيافهايى است كه بيشتر قبوضيتآور باشند ؛ از قبيل : شياف اسكندر - كه مشهور است - و شياف سندروس . شيافهاى زياد ديگر هستند كه در بحث علاج قرحهء درونى ذكر كردهايم . اينك شيافهاى خوب كه در علاج زحير بهرهرسان هستند . نسخه : افيون ، گندبيدستر ، كندر و زعفران درهم مخلوط شوند و شياف گردد .